Biljartfeiten

Het biljarten is al meer dan 400 jaar oud. In de loop der jaren is er veel gebeurd.
Hieronder treft u een opsomming aan van enkele feiten uit deze periode.

16de eeuw

De Engelsen zien als uitvinder William Bill Kew. Hij speelde het spel met drie ballen en gebruikte daarbij een yard. (ellestok) Bill-yard? De Fransen hebben zelfs twee versies. Aan het Franse hof zou een zekere Cloud Billard het spel geïntroduceerd hebben. De naamgeving kan ook teruggeleid worden naar de Franse woorden 'bille' = bal en 'art' = kunst. Waar en hoe biljart is ontstaan, is tot op heden nooit duidelijk geworden.
1572 Aan het Franse hof wordt biljart gespeeld.
1653 Nederlandse emigranten hebben enige biljarts meegenomen naar Amerika.
1801 Biljarten is nog steeds een sport voor de rijken.
1822 De keu wordt gekeerd en men speelt nu met het dunne uiteinde.
1823 De Fransman Mengaud voorziet de speeltop van een pomerans.
Nu zijn trekstoten en effect geven ook mogelijk geworden.
1835 Mengaud schrijft het boek 'Théorie mathématique des effects du jeu de billard'.
1845 De Amerikaan Phelan vindt de veerkrachtige stootrand uit. De firma Brunswick-Collander Cy (U.S.A.) voorziet de speeltafel van een leien rolplaat, ter vervanging van de houten rolplaat.
1850 Goed geoefende spelers halen soms series van 10.
1855 De eerste geregistreerde partij is tussen de Amerikaan Michael Phelan en de Fransman Demon. De tafelmaat was 360 X 180 cm. De wedstrijd ging over 3 maal 100 caramboles en werd gewonnen door Phelan met een hoogste serie van 9.
1860 Het biljarten wordt zorgzaam bestudeerd en gespeeld in de Parijse Académies de Billard.
1870 De Amerikaan Sexton beroept zich erop de uitvinder te zijn van de Série Américaine. Series van 100 zijn nu mogelijk. Joseph en Cyrill Dion beroepen zich 1 jaar later erop uitvinders te zijn van de Série Américaine.
1874 De heer Berger uit Lyon meent als ontdekker van de Série Américaine te moeten gelden.
1875 Parijs telt ruim 2000 biljarts. Edmond Graveleuse bemoeilijkt het serie spel door het invoeren van de 20 cm kader lijn (cadre).
1910 In het noorden van Nederland wordt redelijk veel biljart gespeeld. De houten tafels waren soms voorzien van lakens. Men speelde met ivoren ballen. Prominenten waren: Rolf Bierling - Groningen, Goye Bijlsma - Bolsward, Tjibbe Terpstra - Leeuwarden, Nico Verkley - Amsterdam.
1880 E. Graveleuse formuleert de spelregels voor het 'driestootskader' op 12 of 15 cm. De Fransman Maurice Vignaud maakt in Salle Valentine te Parijs een Série Américaine van 1531 caramboles. Zijn tegenstander de Amerikaan Slosson, kwam niet verder dan 1103 caramboles. In ditzelfde jaar opent het Grand Hotel Krasnapolsky in Amsterdam een biljartzaal met 14 tafels.
1883 Het eerste wereldkampioenschap kader 21 cm vindt plaatst in de Central Music Hall te Chicago. De beroepsspelers kennen daar als eerste wereldkampioen de Nederlander Jacob Schaefer.
1884 De Nederlandse biljart wedstrijd wordt gespeeld in de Harmonie te Groningen. Er zijn ongeveer 80 deelnemers ingeschreven. De 600 toeschouwers zien als winnaar Rolf Bierling.
1885 Rolf Bierling verliest op 12 januari in de Goudse sociëteit 'Ons Genoegen' van de Amsterdammer Nico Verkley. Het kader 35/2 wordt ingevoerd.
1892 In juni wordt een Internationaal biljarttoernooi gehouden te Scheveningen tijdens een grote sporttentoonstelling.
1895 In de Verenigde Staten wordt een federatie opgericht om biljartorganisaties te bundelen.De Fransman Yves wordt winnaar van het eerste 45/2 kadertoernooi. De hoogste serie was 200 en het moyenne 24.11. De Groninger biljartclub wordt opgericht.
1901 In dit jaar worden opgericht de: De Friese Club te Leeuwarden en BV Amsterdam.
1902 - 1923 17 amateurkampioenschappen worden in deze periode gespeeld en na 1924 worden er ook Europese kampioenschappen gespeeld.
1902 De Fransman Louis Rérolle wordt winnaar van het eerste algemeen erkende 45/2 kader wereldkampioenschap. De Fransen stichten een biljartfederatie. In de Warmoesstraat te Amsterdam opent de Biljartacademie haar deuren. Trainer William Hoppe heeft een contract voor fl. 100,-- per dag. Op 2 en 3 december worden wedstrijden gespeeld in Odeon. (Singel - Amsterdam)
1906 De Belgische Biljartbond wordt opgericht.
1910 De Franse profspeler Vignaux verliest een kader 71/2 wedstrijd van Charles Faroux, een amateur.
1911 De Nederlandse biljartbond (N.B.B.) wordt opgericht op 22 januari. De eerste 7 verenigingen zien de statuten goedgekeurd op 17 september van dat jaar. Van 4 tot 6 april is in Musis Sacrem te Arnhem het eerste Nederlandse biljartkampioenschap kader 45/2. De winnaar op het grote biljart wordt daar H.J. Robijns.
1916 Kampioenschappen voor 'klein' biljart worden ingevoerd.
1921 De Amsterdammer Arie Bos wordt te Parijs winnaar in het kader 45/2. De nieuwe wereldkampioen had een moyenne van 13,58.
1923 Op 17 december vindt de oprichting plaats van de I.U.F.A.B. (Internationale Unie van Federaties voor Amateur Biljarten) Oprichters zijn de Belgen, Fransen, Engelsen en Zwitsers. De N.B.B. treedt toe tot het Nederlands Olympisch Comité
1924 De N.B.B. wordt opgenomen in de I.U.F.A.B.
1925 De 's Gravenhaagsche Biljartclub verzorgt het eerste Europese kampioenschap kader 45/2 in de Haagse Dierentuin, van 12 tot 15 februari. Jan Dommering is de eerste Nederlandse speler met een Europese titel.
1926 B.V. K.R.A.S. organiseert in de Amsterdamse Sociëteit het eerste Nederlandse kampioenschap driebanden. Carel Koopman wint met een moyenne van 0,583. In dit jaar wordt het éénstootskader 45/1 ingevoerd. Dit is tevens het geboortejaar van de Fransman Jean Marty. Zijn opleiding door Roger Conti brengt Marty grote kadertitels.
1927 Charles Faroux wint in Vichy de wereldtitel 45/1.
1928 Het eerste wereldkampioenschap driebanden te Reims kent als winnaar de Egyptenaar Edmond Soussa. Het wereldkampioenschap 45/2 te Amsterdam krijgt weinig aandacht i.v.m. de Olympische spelen aldaar. Het bezoek van Z.K.H. Prins Hendrik kan dat niet veranderen.
1929 Biljartgrootmeester Soussa ziet zijn kaderspel 71/2 opgenomen op de wereldlijsten.
1930 Het geboortejaar van biljartartiest Tiny Wijnen. In dit jaar wordt voor het eerst het kader 71/2 verspeeld in Vichy. De N.B.B. ontvangt van het N.O.C. de 'Van Tuyll-beker' vanwege de wereldtitel driebanden van H.J. Robijns.
1931 De Egyptenaar Soussa haalt als eerste speler de 500 caramboles in het 45/2 kader in één beurt. In Vichy wordt de Portugees Ferraz winnaar van een wedstrijd in de speelvorm van het 'Fantasie Klassiek'. Er waren 12 deelnemers.
1932 In het kader 45/1 is de Fransman Albert de eerste Europese kampioen op de erelijst. In Rijsel (Frankrijk) wordt een tweede wedstrijd gehouden in het 'Fantasie Klassiek'. De Spanjaard Martinez is over 48 stootbeelden (figuren) sterker dan 11 andere deelnemers.
1933 Het bandenspel krijgt ook bij de 'kleinere' spelers meer aandacht. De Fransen organiseren in Vichy het eerste pentatlon. De gekozen speelvormen zijn: libre - 150, 45/2 cadre - 150, 71/2 cadre - 100, driebanden - 20 en bandstoten - 50.
1934 Grootmeester René Gabriëls wordt de eerste wereldkampioen in het bandstoten, te Vichy. De Belg De Doncker wordt in Sint Joosten Node in april de eerste wereldkampioen pentatlon.
1935 Op de Nederlandse wedstrijdkalender wordt ruimte ingeruimd voor het kader 71/2. Op 6 januari wordt Piet de Leeuw de eerste kampioen in het clubhuis van de BV 's Gravenhaagsche. De Nederlander Jan Sweering wint de wereldtitel in het penthatlon.
1936 Vier deelnemers spelen een dubbelrooster. De eerste Nederlandse kampioen libre wordt dan Nelis van Vliet. De organisatie was in handen van de BV 's Gravenhaagsche. De Nederlander Jan Sweering wint de wereldtitel penthatlon in Malo les Bains.
1937 Op 12 juli wordt de meest begaafde speler aller tijde geboren, Raymond Ceulemans. De Duitser Tiedkte wint in Billard Palace te Parijs de eerste officiële wereldtitel 'Fantasie Klassiek'.
1941 In Amsterdam wordt het Bondsbureau van de N.B.B. gesticht.
1945 - 1955 Het tijdperk 'Piet van der Pol'.
1946 Het wedstrijdwezen van de N.B.B. wordt gedecentraliseerd door de instelling van districten.
1947 De N.B.B. ontvangt opnieuw de 'Van Tuyll-beker' vanwege de internationale prestaties van Piet van de Pol en Piet de Leeuw.
1948 De decentralisatie wordt verder uitgebouwd door de instelling van gewesten. De I.U.F.A.B. bepaalt in augustus te Brussel dat het kader 45/2 wordt verbogen tot kader 47/2. De kaderlijn komt nu op 1/3 van de breedte te liggen (47,416 cm). Voor het middenvak gelden voortaan ook de kaderregels zoals voor alle vakken.
1949 Verzorgd door de BV 's Gravenhaagsche, wordt in het Kurhaus te Scheveningen het eerste Europese kampioenschap 47/2 gespeeld.
1950 Piet van de Pol wint het Nederlandse kampioenschap 47/1 met een moyenne van 16,68. Deze kaderspelsoort wordt nog niet op de internationale kalender geplaatst. Nederlanders behalen de Europese titel in de spelsoorten: driebanden, libre en kader 47/2.
1951 De N.B.B. krijgt bij gelegenheid van het 40-jarig bestaan het predikaat koninklijk. Voortaan spreken en schrijven we over de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond, kort: K.N.B.B.
1954 De Argentijn Carrera wint in Buenos Aires de wereldtitel pentatlon.
1956 De jaarvergadering van de I.U.F.A.B. gaat niet door wegens bestuurszwakte en Frans-Latijnse overheersing. In Luik wordt op 18 augustus o.l.v. Georges Troffaes, de F.I.B. opgericht. (Fédération Internationale de Billard) Het artistiek biljarten kent voortaan 76 verplichte figuren en een puntentotaal van 500.
1957 In oktober gaan de I.U.F.A.B. en de F.I.B. te Parijs samen op in de U.M.B. (Union Mondiale de Billard) Elk werelddeel krijgt een eigen bestuursdeel als onderdeel van de wereldbond. Europa wordt geleid door C. Troffaes als voorzitter van de C.E.B. (Conféederation Européeenne de Billard)
1958 Nederland is mede oprichter van de C.E.B.
1959 In Amersfoort wordt voor het eerst een pentatlon voor landenteams gehouden.
1961 In september formeert de K.N.B.B. onder bezielde stimulans van de heer Van Beem, een jeugdafdeling. De eerste jeugdleiderscursussen worden gegeven in Oirschot. Raymond Ceulemans wordt derde in Triëst tijdens zijn internationale driebandendebuut. De K.N.B.B. heeft 13.000 leden.
1962 In het eerste nationale jeugdtoernooi wordt gespeeld om de Sportperswisselbeker.
1962 Tiny Wijnen windt in Huelva (Spanje) de Europese titel kader 47/2.
1963 De K.N.B.B. stelt nationale jeugdkampioenschappen in.
1964 Ceulemans wint de wereldtitel van het tweede pentatlon kampioenschap, gehouden te Antwerpen.
1965 De oud prof Jean Marty wint Zwanenburg het Europese kader 47/1. Er zijn veel klachten over onzuiver ivoor.
1972 - 1985 Tijdperk 'Hans Vultink'.
1974 Het bondsbureau van de K.N.B.B. verhuist van Amsterdam naar Leusden.
1975 De K.N.B.B. telt 20.000 leden. Hans Vultink zet een recordmoyenne in het kader 45/1 wereldkampioenschap. Hij speelt algemeen 42,76.
1983 De K.N.B.B. heeft 27.000 leden.
1986 Op 22 januari bestaat de K.N.B.B. 75 jaar.
1990 Er wordt serieus over gedacht het snookeren een plaats te geven binnen de K.N.B.B. Oprichting vereniging van Grandprix-spelers, om de belangen van de driebanden-groot spelers (VVGPS) te behartigen.
1991 De K.N.B.B. heeft 35.000 leden en opende op 22 januari haar nieuwe bondsgebouw te Nieuwegein.
Inhoudsopgave

© 2010  Ache